Kategori: Makaleler

Gule Şarkısını Kim Söylüyor? Bir Filozofun Kulak Verdiği Varlık Ezgisi Bir filozofun kulağı, yalnızca sesleri değil, anlamın yankılarını da duyar. “Gule şarkısını kim söylüyor?” sorusu, yüzeyde bir müzik merakını ifade etse de, derinlerde varlığın, bilginin ve iyiliğin doğasına dair kadim bir sorgulamayı barındırır. Çünkü her ses bir öz taşır, her melodi bir varlık biçimidir. Şarkıyı söyleyen yalnızca insan değil, aynı zamanda insanın kendini, dünyayı ve başkalarını anlama çabasıdır. Ontolojik Açıdan: Sesin Varlığı ve Varlığın Sesi Ontoloji, yani “varlık felsefesi”, bize her şeyin bir var olma biçimi olduğunu öğretir. Bu bakışla “Gule” şarkısı, sadece bir melodiden ibaret değildir; bir varlık biçimidir.…

Garbı Nasıl Yazılır? Ekonomik Bir Perspektiften Kültürel Dönüşümün Analizi Giriş: Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Maliyeti Üzerine Düşünen Bir Ekonomistin Bakışı Ekonomi, yalnızca sayılar ve piyasa denklemlerinden ibaret değildir; aynı zamanda insanların tercihleri, kültürel yönelimleri ve tarihsel süreçlerle şekillenen bir düşünce biçimidir. Kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin sonuçları, yalnızca üretim veya tüketim alanında değil, dil ve düşünce düzeyinde de kendini gösterir. “Garbı nasıl yazılır?” sorusu, yüzeyde bir yazım meselesi gibi görünse de, aslında doğu ile batı arasındaki ekonomik, kültürel ve zihinsel dönüşümün sembolik bir yansımasıdır. Ekonomist gözüyle bu soruya yaklaşmak, dilin ve kültürün tıpkı bir piyasa gibi nasıl evrildiğini anlamak demektir. Tıpkı…

EXD Tarihi Nedir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Gücün ve Düzenin Anatomisi Bir siyaset bilimci için tarihin her kavramı, yalnızca kronolojik bir bilgi değil, güç ilişkilerinin derin izlerini taşıyan bir yapıdır. “EXD tarihi nedir?” sorusu, yüzeyde bir teknik ifade gibi görünse de, aslında sistemin işleyişini, kurumların otoritesini ve vatandaşlık algısının dönüşümünü anlamak için güçlü bir kapıdır. Her tarih, bir iktidar anlatısıdır. Her belge, bir yönetim biçiminin sembolüdür. Dolayısıyla EXD tarihi, yalnızca bir kayıt ya da veri değil, modern düzenin bürokratik hafızasıdır. İktidarın Takvimi: EXD’nin Politik Kökeni İktidar kavramı, her zaman zamanı kontrol etme yeteneğiyle birlikte anılır. Tarihleri belirlemek, belgeleri mühürlemek ve süreçleri…

Dilek Kipi Nelerdir? Edebiyatın Gücüyle Anlatının Dönüştürücü Etkisi Kelimeler, bir insanın iç dünyasını yansıttığı, düşüncelerini şekillendirdiği ve duygularını dışa vurduğu araçlardır. Edebiyat ise bu kelimeleri, bir araya getirerek hayal gücünü uyandıran, bazen toplumsal yapıları sorgulatan, bazen de bireysel duyguları derinlemesine anlamamızı sağlayan bir yolculuğa dönüştürür. Anlatının gücü, bazen dili ustaca kullanma becerisinde yatar; her kelime, her cümle, her kip, bir karakterin içsel dünyasını yansıtır, bir evren yaratır. Bu yazıda, dilin en etkileyici kiplerinden biri olan dilek kipini, edebi bir perspektiften ele alacak ve dilin gücünü daha derinlemesine inceleyeceğiz. Dilek Kipi: Bir İstekten Daha Fazlası Dilek kipi, Türkçede, öznenin bir isteğini,…

Kapsül Tutunmayı Sağlar mı? Evet, Hayır… ve Tam Olarak Öyle Değil Net konuşalım: “Kapsül tutunmayı artırır” diyenler de, “tam tersi, tutunmayı azaltır” diyenler de haklı olabilir. Çünkü mesele tek bir doğru cümleye sığmayacak kadar karmaşık. Bu yazı, mikrobiyolojide yıllardır tekrarlanan ezberleri sarsmak; kapsül–adhezyon ilişkisinin nerede güçlendiğini, nerede çöktüğünü ve neden sürekli bağlama bağımlı olduğunu tartışmak için yazıldı. Hazırsan, ateşli sorularla başlayalım: Kapsül, biyofilmin yapıştırıcısı mı; yoksa hücrenin etrafına ördüğü, adhezinleri perdeleyen “pofuduk” bir mesafe mi? Kapsül ve Adhezyon: Aynı Sahnenin Farklı Rollerinde Kapsül, çoğu bakteride hücre duvarı dışını saran, genellikle polisakkarit (bazı türlerde protein) yapıda, su tutucu, viskoz bir kılıftır.…

Kan Verdikten Sonra Nelere Dikkat Edilmeli? Kan bağışlamak, insanların hayatlarını kurtarmaya yardımcı olmanın en etkili yollarından biridir. Birkaç dakika süren bir işlemle, bir kişinin hayatta kalmasına yardımcı olabilirsiniz. Ancak, kan bağışladıktan sonra vücudunuzda bazı değişiklikler olur ve bu değişikliklere dikkat etmek oldukça önemlidir. Kan bağışının ne kadar önemli olduğunu bir düşünün: 2021 yılında Türkiye’de yaklaşık 2 milyon 500 bin ünite kan bağışlandı. Bu bağışlar sayesinde, hastanelerde tedavi gören binlerce hasta hayatta kalabildi. Ama bu iyiliği yaptıktan sonra vücudunuzun ihtiyaçları da dikkate alınmalı. Hadi, kan verdikten sonra nelere dikkat etmeniz gerektiğine bir göz atalım. Kan Bağışının Ardından Vücutta Neler Olur? Kan…

Orman Gülü Hangi İklimde Yetişir? Psikolojik Bir Mercekten Analiz İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, bazen doğadaki en basit olguların, iç dünyamızla nasıl derinlemesine bir bağ kurduğunu merak ediyorum. Tıpkı insanların ruh halinin, çevresel faktörlere nasıl tepki verdiği gibi, doğada da bitkilerin sağlıklı gelişebilmesi için belirli iklim koşullarına ihtiyaç duyduğunu gözlemliyorum. Bugün, “orman gülü hangi iklimde yetişir?” sorusunu bir psikolojik mercekten ele alacağız. Bu soruyu sadece botaniksel bir açıdan değil, aynı zamanda duygusal, bilişsel ve sosyal psikoloji perspektifinden de inceleyeceğiz. Çünkü doğadaki her varlık, kendi büyüme sürecinde, tıpkı insanlar gibi belirli çevresel koşullara ve içsel dinamiklere ihtiyaç duyar. Bilişsel…

Keke Süt Yerine Su Koyarsak Ne Olur? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Hepimiz hayatımızda kararlar verirken, bazen küçük değişikliklerin büyük sonuçlar doğurduğunu fark ederiz. Mesela, bir kek tarifi var ve bir maddeyi değiştirdiğimizde, ortaya çıkan sonuç tamamen farklı olabilir. Peki, bir kek yaparken süt yerine su koyarsak ne olur? Sadece bir tat değişikliği mi? Yoksa bu, daha derin bir psikolojik süreçle bağlantılı olabilir mi? Bir psikolog olarak, bazen sıradan bir kararın bile arkasında daha karmaşık bir psikolojik mekanizma yatabileceğini gözlemliyorum. Bugün, kek tarifi üzerinden, bu küçük değişikliğin arkasındaki insan davranışlarını, düşünce süreçlerini ve duygusal tepkileri inceleyeceğiz. Kek Tarifi ve İnsan Davranışları:…

Kale Şifreli Dolap Kilidi Nasıl Açılır? — Konforun Bedeli, Güvenliğin Sınırı Cesur Giriş: “Nasıl Açılır?” Sorusu Doğru Soru mu? Bugün cesurca söyleyeceğim: “Kale şifreli dolap kilidi nasıl açılır?” sorusu, internette en çok aranan ama en yanlış çerçeveye konan sorulardan biri. Çünkü bu soru, çoğu zaman kullanım ve güvenlik kültürünü atlayıp kestirme bir “çözüm” istiyor. Oysa burada konuşmamız gereken; mülkiyet, güven, etik ve üretici sorumluluğunun nerede kesiştiği. Ben bu yazıda bir “kurcalama rehberi” sunmayacağım. Bunun yerine, kilitlerin zayıf yönlerini ve tartışmalı noktalarını dürüstçe masaya yatırıp, yasal ve güvenli hareket etmenin akıllıca yollarını tartışacağız. Hazır mısınız? Kavramı Yerine Oturtmak: “Açmak” mı, “Yetkili…